اصفهان و شهر خلاق صنایع دستی

نگاهی به نصف جهان

 

اصفهان، استانی در میانه ایران با مرکزیت شهر اصفهان است. استان اصفهان ششمین استان پهناور و سومین استان پرجمعیت ایران است. این استان با مساحتی حدود ۱۰۶٫۷۸۶ کیلومتر مربع از شرق به استان های یزد و خراسان جنوبی، از شمال به استان های سمنان، قم و مرکزی، از غرب به استان های لرستان و چهارمحال و بختیاری و از جنوب به استان های کهگیلویه و بویراحمد و فارس محدود است. اصفهان علاوه بر آنکه قطب تولید آهن، فولاد، مصالح ساختمانی و پتروشیمی و همچنین صنایع دستی در ایران است، به عنوان یکی از مقاصد گردشگری جایگاه خاصی در سفرهای گردشگران داخلی و خارجی دارد. از این رو اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری اصفهان این مهم را سرلوحه فعالیت های خود قرار داده و طی ۴۰ سال گذشته و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، موفق شده تا به فعالیت های چشم گیری در کارنامه کاری خود دست یابد.

 

میراث فرهنگی

استان اصفهان در حوزه ثبت میراث غیرمنقول در فهرست آثار جهانی سازمان یونسکو بسیار فعال عمل کرده؛ چنان که طی سال های گذشته هفت اثر همچون مجموعه میدان امام و بناهای آن، چهلستون، مجموعه باغ فین کاشان، قنات اردستان، قنات میمه و قنات وزوان را در فهرست یونسکو به ثبت رسانده است.

این استان در حوزه ثبت میراث ناملموس در فهرست آثار جهانی سازمان یونسکو نیز فعالیت هایی داشته؛ چنان که شاهد ثبت دو اثر مراسم قالیشویان کاشان و مهارت بافت قالی کاشان در فهرست یونسکو هستیم.

تاکنون ۱۷۸۶ اثر میراث غیرمنقول استان اصفهان در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده و ۱۴ میراث منقول نیز از اصفهان در فهرست میراث ملی به چشم می خورد. ثبت ۱۰۳ اثر میراث ناملموس در فهرست آثار ملی ایران، ثبت سه اثر میراث طبیعی استان اصفهان در فهرست آثار ملی ایران و ثبت حرایم ۴۵۲ اثر تاریخی در فهرست ملی ایران، احداث هفت پایگاه ملی بناهای تاریخی مانند پایگاه نوش آباد، پایگاه سیلک، پایگاه نیاسر، پایگاه قهی، پایگاه ابیانه، پایگاه زواره، پایگاه وی گل از دیگر فعالیت های استان اصفهان در حوزه میراث فرهنگی پس از انقلاب است.

در حال حاضر ۷۴۱۶ شی ء تاریخی در اختیار مجموعه داران بخش خصوصی (دارای مجوز مجموعه داری) است و تعداد مجموعه داران اشیای تاریخی (دارای مجوز مجموعه داری) نیز ۱۱ مجموعه دار است.

اگر بخواهیم به اقدامات شاخص حوزه میراث فرهنگی استان اصفهان اشاره داشته باشیم، می توان به مواردی همچون شناسایی ۲۲ هزار اثر تاریخی غیر منقول در سطح استان، تکمیل عملیات مرمت سقف و ایوان عمارت عالی قاپو (از ۱۸ ستون عمارت، دو ستون طی سال های پیش از انقلاب مرمت شده بود که طی۱۳سال اخیر علاوه بر تکمیل مرمت ستون ها، کل سازه سقف ایوان، کف ایوان، تزئینات چوبی و نقاشی های ایوان نیز مرمت شده و نرده چوبی ایوان پس از یکصد سال بر اساس مستندات موجود بازسازی و نصب شده است)، مرمت و ساماندهی سقف ایوان عمارت چهلستون، مرمت کاشی کاری های گنبد مسجد امام و مدرسه چهارباغ (در دست انجام)، مشارکت در بیش از ۶۰۰ کارگاه مرمت بناهای تاریخی در اختیار بخش خصوصی استان، مرمت بخش های تخریب شده مسجد جامع عتیق اصفهان در اثر بمباران، مشارکت در ممنوعیت تردد وسایط نقلیه از پل های تاریخی استان، مشارکت در ممنوعیت تردد وسایط نقلیه در مجموعه میدان نقش جهان و محورهای منتهی به مجموعه اشاره داشت.

در عین حال برپایی بیش از ۱۰ هزار کارگاه مرمتی در سطح استان، راه اندازی و سامان بخشی مرکز اسناد اداره کل (چهار واحد آرشیو عکس، آرشیو اطلاعات و گزارش، آرشیو نقشه و کتابخانه)، راه اندازی و تجهیز کارگاه مرمت اشیای تاریخی، راه اندازی و تجهیز آزمایشگاه تخصصی مرمت و حفاظت و راه اندازی حوزه تخصصی بافت های تاریخی استان اصفهان (شهری و روستایی) از دیگر فعالیت هایی است که طی ۴۰ سال گذشته در حوزه میراث فرهنگی استان اصفهان انجام شده است.

 

صنایع دستی

استان اصفهان طی ۴۰ سال پیروزی انقلاب اسلامی به دستاوردهای متعددی در حوزه صنایع دستی نیز رسیده است که از آن جمله می توان به برگزاری ۱۹ نمایشگاه ملی صنایع دستی، برگزاری پنج نمایشگاه بین المللی صنایع دستی، نمایشگاه بین المللی در حاشیه اجلاس میراث ناملموس (ICCN، سال ۱۳۹۳)، نمایشگاه بین المللی سیمرغ در حاشیه هجدهمین اجلاس شورای جهانی صنایع دستی (سال ۱۳۹۵)، نمایشگاه صنایع دستی ایران – مالزی (سال ۱۳۸۴)، برگزاری سه کارگاه آموزشی بین المللی صنایع دستی در حوزه رنگرزی سنتی (مهر ماه ۱۳۹۵)، صنایع دستی، تکنولوژی و آینده (مهر ماه ۱۳۹۵) و آشنایی با نقوش هندسی – اسلامی (سال ۱۳۹۷)، برگزاری هجدهمین اجلاس شورای جهانی صنایع دستی و برگزاری بیش از ۴۰ کارگاه آموزشی استانی صنایع دستی اشاره کرد. همچنین طی ۴۰ سال گذشته شاهد شناسایی و ثبت اسامی و مشخصات ۳۶ هزار هنرمند در حوزه صنایع دستی و هنرهای سنتی استان و بیمه حدود ۶۵۰۰ هنرمند صنایع دستی استان (بیمه تامین اجتماعی) بودیم و در عین حال اصفهان به عنوان شهر جهانی صنایع دستی از طرف شورای جهانی صنایع دستی ثبت و شاهد راه اندازی دبیرخانه آن بودیم. البته اصفهان به عنوان شهر خلاق صنایع دستی و هنرهای مردمی نیز در شبکه شهرهای خلاق یونسکو به ثبت رسیده است.

ثبت شهرضا به عنوان شهر ملی سفال، ثبت کاشان به عنوان شهر ملی نساجی سنتی، ثبت روستای مهرگرد به عنوان روستای ملی بافته های داری، تدوین هشت مورد استاندارد ملی صنایع دستی، ثبت ۴۴ مورد رشته های صنایع دستی در فهرست ملی میراث ناملموس، ثبت یک مورد رشته های صنایع دستی در فهرست بین المللی میراث ناملموس (بافت فرش کاشان)، اخذ هفت مورد نشان جغرافیایی ملی در رشته های صنایع دستی، اخذ یک مورد نشان جغرافیایی بین المللی در رشته میناسازی، اخذ ۳۹۳ نشان ملی کیفیت و برتری صنایع دستی از آثار هنرمندان استان اصفهان (بالاترین رتبه در کشور)، اخذ ۱۱۵ نشان بین المللی کیفیت و برتری از آثار هنرمندان استان اصفهان (بالاترین رتبه در کشور)، راه اندازی موزه نساجی سنتی (شیخ الاسلام)، احیای ۱۷ رشته از رشته های فراموش شده و کم رونق صنایع دستی (لایه چینی، قفل سازی، زریبافی، پاپیه ماشه، گلابتون، مخمل بافی – ترمه بافی، زیلوبافی، فیروزه کوبی، چادرشب بافی، کاربافی، طلاکوبی، سفال های زرین فام، چاقوسازی، ماشته بافی و گیوه، درجه بندی ۸۲ کارگاه از کارگاه های تولیدی صنایع دستی استان، اعطای ۵۹ مورد نشان اعتماد فروشگاهی به فروشگاه های بهره مند از شرایط استاندارد روش استان، راه اندازی موزه گالری و کافه گالری ها در استان اصفهان (سر در قیصریه – خیابان استانداری – میدان امام) از دیگر فعالیت هایی است که در حوزه صنایع دستی انجام شده است.

فعالیت های حوزه صنایع دستی اصفهان به اینجا ختم نمی شود و شاهد تسهیل گری در امور مربوط به اعطای تسهیلات به فعالان حوزه صنایع دستی (۱۰ هزار مشاغل خانگی؛ حدود ۰۰۰/۰۰۰/۰۰۰/۷۰۰ ریال تسهیلات مشاغل خانگی مستقل، مشاغل خانگی پشتیبان، طرح کارفرمایی و صادرات) و فراهم آوردن زمینه مشارکت هنرمندان صنایع دستی در نمایشگاه های خارجی (۴۰۰ مورد) و حضور در نمایشگاه های داخلی (حضور هنرمندان اصفهان در حداقل ۴۰۰ نمایشگاه داخلی سراسری به تعداد ۱۰ هزار نفر) نیز هستیم.

از آنجایی که میدان امام به عنوان یکی از محورهای فروش صنایع دستی به حساب می آید، مبارزه با قاچاق کالا در حوزه صنایع دستی (با محوریت میدان امام) و زدودن چهره بازار از مصنوعات خارجی و تصویب قانون منع عرضه مصنوعات دستی خارجی در بناهای تاریخی در دستور کار قرار گرفت. در عین حال محوریت استان در انجام پروژه های بزرگ کشوری، بسته بندی در حوزه صنایع دستی و کسب رتبه نخست آمار فروش صنایع دستی استان در نمایشگاه ملی و سراسری تهران طی ۴۰ سال گذشته نیز سرآمد فعالیت های صنایع دستی استان شد. چنان که بالاترین آمار مشارکت کنندگان در نمایشگاه های ملی و بین المللی به اصفهان اختصاص یافته است.

گردشگری

اصفهان در حوزه گردشگری نیز فعال بوده؛ چنان که در حوزه بازاریابی و تبلیغات گردشگری فعالیت هایی مانند طراحی و تهیه نقشه هشت زبانه گردشگری شهر اصفهان در جهت ارائه خدمات و اطلاع رسانی به گردشگری خارجی، تهیه نقشه هوشمند گردشگری در جهت استفاده از فناوری و ارائه خدمات سریع، طراحی و تهیه اپلیکیشن گردشگری و ارائه خدمات مجازی به گردشگران، طراحی سایت هفت زبانه گردشگری، ایجاد دفتر اطلاع رسانی گردشگری داخلی و خارجی در اصفهان، طراحی و تهیه نقشه و بروشورهای گردشگری ۲۴ شهرستان و روستاهای هدف گردشگری، برگزاری هزاران رویداد در زمینه نمایشگاه، جشنواره، کنفرانس و همایش و با هدف معرفی و توسعه گردشگری داخلی و خارجی و توزیع درآمد ارزی، طراحی مسیرهای ۲۸ گانه گردشگری استان و انعقاد تفاهم نامه با استان های مرزی در جهت توسعه و تقویت و رونق گردشگری داخلی و خارجی (مثلث طلایی، مثلث مرکزی، استانه های زاگرس نشین) را انجام داده است.

اگر بخواهیم گزارشی از اقدامات در حوزه گردشگری مراکز اقامتی ارائه دهیم، می توان گفت طی ۴۰ سال گذشته شاهد بهره برداری از بیش از ۱۱۱ واحد اقامتی شامل: هتل، هتل آپارتمان، متل، اقامتگاه سنتی، شامل دو باب هتل چهار ستاره، ۲۰ هتل سه ستاره، ۱۵ باب هتل آپارتمان و بیش از ۷۰ باب هتل یک ستاره و دو ستاره و اقامتگاه سنتی بودیم. در عین حال اجرای طرح استانداردسازی هتل از سال ۱۳۸۴ آغاز شد که تاکنون بیش از ۲۸ باب هتل موفق به اخذ گواهینامه استاندارد کیفیت خدمات شده اند.

تشکیل کمیسیون درجه بندی هتل ها برای بیش از ۳۰ باب هتل، صدور مجوز استفاده از موسیقی سنتی برای بیش از ۲۰ باب هتل و اقامتگاه سنتی، صدور مجوز استفاده از تجهیزات ماهواره ای برای بیش از ۱۵ هتل، صدور پروانه بهره برداری سه ساله برای بیش از ۵۰ باب هتل و هتل آپارتمان، صدور کارت مدیریت برای بیش از ۴۰ نفر از مدیران هتل ها، هتل آپارتمان ها و اقامتگاه های سنتی، بهره مندی کلیه مراکز اقامتی استان از ۵۰ درصد معافیت مالیاتی سالیانه و بهره مندی کلیه مراکز اقامتی استان از مزایای تعرفه های صنعتی برق و گاز از دیگر فعالیت هایی بوده که در این حوزه انجام شده است.

اصفهان در حوزه دفاتر خدمات مسافرتی نیز اقدامات قابل توجهی انجام داده که از آن جمله می توان به صدور مجوز و پروانه فعالیت بیش از ۲۲۰ دفتر و شرکت خدمات مسافرتی و جهان گردی در سطح استان، بازرس، نظارت و برخورد با کلیه دفاتر خدمات مسافرتی متخلف و غیر مجاز و جلوگیری از فعالیت آنان، تشکیل جلسات هفتگی کمیسیون فنی دفاتر خدمات مسافرتی و جهان گردی به منظور صدور مجوز و رسیدگی به شکایات مسافران از عملکرد دفاتر خدمات مسافرتی و صدور رای، ساماندهی انجام فعالیت های تورگردانی در فضای مجازی، برگزاری کلاس های آموزشی جهت مدیران و پرسنل دفاتر خدمات مسافرتی به منظور بهبود ارائه خدمات رسانی در صنعت گردشگری و برگزاری کلاس های توجیهی و آموزشی جهت راهنمایان گردشگری و تورلیدرها به منظور ارائه خدمات به گردشگران خارجی اشاره کرد.

 

*عکسهای بیشتر، چاپ شده در نشریه

دیدگاه‌های این نوشته


*

code