سفر به ستاره اصفهان

تحفه های بی شمار «نظنز»

مریم مقدسی

 

کاشان، ابیانه، اصفهان مثلثی از جاذبه های گردشگری را در حاشیه کویر مرکزی را تشکیل می دهند. شاید بارها پیش آمده باشد که یکی از این نامها را به عنوان مقصد سفری یک روزه انتخاب کرده باشید. اما در همسایگی این نامها، شهری قرار دارد که علیرغم دارا بودن جاذبه های طبیعی و تاریخی، مهجور مانده و به اندازه همسایگانش شناخته شده نیست. «نطنز» تاریخی کهن و طبیعتی بکر را در دل خود جا داده است. شهرستان نطنز در فاصله ۳۳۵ کیلومتری تهران، ۱۳۵کیلومتری اصفهان و ۸۵ کیلومتری کاشان قرار داد. پراکندگی روستاهای اطراف نطنز باعث شده این شهرستان دارای آب و هوای متنوعی باشد. نطنز هم روستاهای کوهستانی دارد و هم روستاهایی در حاشیه کویر. همین موضوع می تواند این شهرستان را هم برای کوهنوردان و هم برای علاقه مندان به کویر و آسمان پر ستاره آن جذاب کند. در شمال نطنز، کویر متین آباد قرار دارد که علاقه مندان به طبیعت بکر کویر آنرا می شناسند و در جنوب این شهرستان که بیشتر اقلیم کوهستانی دارد، دامنه کوه کرکس این امکان را برای گردشگران فراهم میکند که از دریاچه مصنوعی و قایق سواری در آن لذت ببرند و کوهنوردان هم این امکان را دارند که صعود از کوهستان کرکس را تجربه کنند. نطنز در یک فاصله حدودا ۴۰ کیلومتری از تفاوت آب وهوایی زیادی برخوردار است. به گونه ای که در شهر بادرود با آب و هوایی کویری و در منطقه طرقرود با آب و هوایی سرد و کوهستانی روبرو خواهید شد.

راه رسیدن به نطنز

برای سفر به نطنز می توانید از آزاد راه تهران _اصفهان و جاده قدیم کاشان که مسیری کوهستانی است، استفاده کنید. اما اگر قصد دارید با وسایل نقلیه عمومی به این شهر سفر کنید می توانید با اتوبوس یا قطار هم راهی نطنز شوید. ضمن اینکه اگر کاشان و جاذبه های بی نظیرش مقصد نخست سفر شما باشد، می توانید از کاشان با تاکسی و یا با اتوبوسهای کاشان _اصفهان به نطنز  بروید.

نطنز در سفرنامه ها

جهانگردان بسیاری در سفرنامه هایشان از نطنز و جاذبه های فرهنگی و تاریخی اش نوشته اند، یکی از این جهانگردان یاکوب ادوارد پولاک  است که در مورد این شهر می نویسد: «غیر از شیرینی ها، باید از میوه ایی که آنها را با تردستی تا نوروز  آنرا تر و تازه نگه می دارند یاد کرد.* گلابی نطنز را در بارهای بسیار بزرگ صادر می کنند. برحسب یک رسم قدیم بر بشقابی جو، گندم، عدس و شاهی سبز می کنند به طوری که چمن کوچکی به وجود می آید و آن را مطابق با همان رسم در روز سیزده یعنی آخرین روز عید به کوچه می اندازند.»

قصه های تاریخی نطنز

«روزی شاه  عباس برای شکار به این منطقه آمده بود، وقتی به چشمه ای در دامنه این کوه می رسند، جامی را از آب چشمه پر می کند تا لبی  تر کند، اما بازِ لوند شاه  عباس با بالهایش جام شاه را به زمین می اندازد، شاه گذشت می  کند، اما این اتفاق باز هم تکرار می شود، سومین جام که با بال های باز به زمین می افتد، خشم شاه به اوج می رسد و دستور می دهد بازِ شکاری محبوبش را سر ببرند. اطرافیان چند ساعتی بعد از کشتن باز خبر می آورند که در بالادست ماری مرده و آب چشمه را زهرآگین کرده، شاه عباس وقتی به دلیل شکستن جامش با بالهای باز لوندش پی می  برد، به پاس وفاداری این باز دستور ساخت بنایی را بر بلند ترین نقطه شهر را می دهد، بنایی که هفت ستون و هفت پنجره دارد.» حالا گنبد باز را از تمام نقاط نطنز می شود دید. گنبدی کوچک که بر قله کوه خودنمایی می کند و شبها با نورپردازی ویژه جلوه ای خاص پیدا می کند و قصه باز لوند شاه عباس می شود پاسخ کسانی که از نام و تاریخ این سازه عجیب بر قله کوه می پرسند.

«مسجد که نسبتا از خرابی محفوظ مانده مرکب است از یک شبستان هشت ضلعی گنبددار مشرف برصحنی که چهار ایوان دارد. اضلاع صحن را دهلیزها و نمازخانه  های مختلف به هم متصل می سازد. این مسجد از سمت شمال و مشرق و جنوب محدود است به کوچه باریکی که چون به مدخل بزرگ مسجد و مقابل مناره و درگاه خانقاه می رسد، وسعت یافته مبدل به میدان کوچکی می شود. در سمت غرب ویرانه خانقاه دیده می شود، مسجد ۳ مدخل دارد، یک مدخل جنوبی و دو مدخل شمالی، مدخل های سمت شمال هم سطح حیاط هستند، ولی مدخل جنوبی دهلیزی است که با ۱۲ پله بلند به کف راهروی مسجد می رسد…» این جملات توصیف آندره گدار معمار شهیر فرانسوی از مسجد جامع نطنز است. مسجدی که بنای اولیه اش را در سال ٧٠۴ قمری گذاشته اند و در دوره های مختلف ملحقاتی به بنای اصلی آن اضافه شده است. مسجد جامع نشانه هایی از معماری بی نظیر مساجد اصفهان را در خود دارد. هر چند جمله ای که در شبستان اصلی آن بر تابلوی راهنما نقش بسته آه از نهاد هر بازدید کننده ای بلند می کند، اما هنوز هم این مسجد تاریخی چنته پر و پیمانی برای علاقه مندان به تاریخ و معماری دوران اسلامی دارد. بر تابلوی راهنمای شبستان مسجد نوشته:”کاشی های محراب این بنا در دوره قاجار به سرقت رفته و در حراجی های اروپا فروخته شده اند، در حال حاضر بخش اعظمی از این کاشی ها در موزه لوور پاریس نگهداری می شوند.”

در همسایگی مسجد جامع نطنز آتشکده معروف شهر وجود دارد. هر چند دسترسی به این بنای ارزشمند تاریخی برای گردشگران فراهم نیست، اما از بام مسجد جامع می شود بخشی از آتشکده تاریخی نطنز را دید. از دیگر جاذبه های گردشگری در نطنز می توان از رباط شاه عباس، شکارگاه عباس آباد، قلعه وشاق وبسیاری بنا و قلعه تاریخی دیگر نام برد.

 

سوغات نطنز

نطنز تنها به جاذبه های تاریخی خود نمی بالد، سرامیک نطنز شهرت جهانی دارد و بسیاری از کسانی که گذرشان به این شهر می افتد، سراغ کارگاه تاریخی برادران عبادی را می گیرند. کارگاهی ۷۰۰ ساله که قرنهاست سرامیک منحصر به فردی را از سنگها و مواد معدنی موجود در اطراف همین شهر تهیه می کند و هنرنمایی برادران عبادی بر تن این سرامیک ها هر بیننده ای را مسحور می کند. کارگاه تاریخی برادران عبادی که در فهرست آثار ملی هم ثبت شده است، در جوار مسجد جامع نطنز قرار دارد، البته زمانی این کارگاه بخشی از راسته بازار نطنز بود که امروز اثر چندانی از آن باقی نمانده است.

تحفه نطنز

در نطنز محصولات مختلف کشاورزی کشت می شود، از جمله: گلابی (که همان تحفه نطنز معروفی است که در ضرب المثل ها شنیده اید)، انار، انجیر، گردو، به، بادام و پسته، اما شاید بسیاری خبر نداشته باشند که زعفران هم یکی از محصولاتی است که کشاورزان نطنزی در زمین هایشان کشت می کنند و از کیفیت قابل قبولی هم برخوردار است.

 

دیدگاه‌های این نوشته


*

code