لوتکا، جستجویی در گذشته

خانه پوشالی شمال احیا شد

پرستو قاسمی

 

چهار نفرند، دو زوج؛ دو نفرشان چهار سال پیش و دو نفر دیگر یکسال پیش به گیلان بازگشتند. از زندگی در شهر دل بریدند و سبک زندگی روستایی را انتخاب کردند. شاید به زبان بعضیها به اصل و ریشه‌شان بازگشتند؛ مهاجرتی معکوس به گذشته. اما نه به معنی گذشته‌گرایی و غرق شدن در خاطرات قدیمی؛ بلکه با هدف زنده کردن و احیای مجدد آن بخشهایی از سبک زندگی روستایی و گذشته گیلان که سازگار با طبیعت است. خانه‌ای قدیمی را که در معرض تخریب بود، با کمک صاحبان خانه و استادکاران گیلانی واچینی و مرمت کردند و از روستای «کوشال» در نزدیکی لاهیجان به روستای «سرخشکی» در نزدیکی بندر انزلی منتقل کردند؛ خانه‌ای با معماری اصیل گیلانی که با مصالح سازگار با طبیعت ساخته شده؛ با چوب، خاک، کلش و گالی. تا جایی که امکان داشت تیرهای قدیمی خانه را حفظ کردند. تیرهایی از جنس چوب درختان آزاد، توسکا، توت و للیک؛ درختان قدیمی جنگلهای هیرکانی که متاسفانه در سالهای اخیر با تهدیدهای جدی روبرو بوده و آنرا به یک اقامتگاه بومگردی تبدیل کردند و نامش را «لوتکا» گذاشتند. لوتکا که نام یک نوع قایق چوبی است که در گیلان و بویژه بندر انزلی ساخته می‌شود، بدلیل دسترسی به رودخانه‌ای در انتهای مجموعه انتخاب شده است؛ با این چشم‌انداز که در آینده‌ای نزدیک تجربه لوتکاسواری را برای مسافران و گردشگران مهیا سازند.

این روزها وقتی پس از تکمیل مرمت و بازسازی خانه، به اقامتگاه «لوتکا» سر می‌زنید، با محیطی سرسبز، صمیمی و توام با آرامش روبرو می‌شوید. در محوطه اقامتگاه نیز چند آلاچیق و «کندوج» (انبار برنج قدیمی) ساخته شده و بخشی از صنایع دستی نقاط مختلف گیلان به‌صورت مستقیم عرضه می‌شود؛ از محصولات حصیربافی گرفته تا دست‌سازهایی با پارچه‌های محلی و همچنین ظروف چوبی و سفالی. برخی مواد غذایی محلی نیز با کمک زنان روستا، بسته به فصول مختلف تهیه و ارائه می‌شود. در آشپزخانه لوتکا نیز همکاری و مشارکت زنان روستا قابل مشاهده است، بطوریکه خوراک و غذاهای محلی مانند «اناربیج»، «گمج کباب»، «باقلاقاتق»، «ترشه تره»، «میرزا قاسمی» و مخلفات گوناگون که در این آشپزخانه تهیه می‌شود، بدون همکاری و مشارکت اهالی روستا میسر نیست. در واقع، تیم اجرایی لوتکا تلاش دارد با رویکردی اجتماع‌محور، با جلب مشارکت اهالی روستا، زمینه‌ای برای توانمندسازی فراهم آورد. اگرچه مسیری سخت و دشوار است، اما تاکید اعضای تیم بر رعایت ارزشها و اصول مشارکت جامعه محلی قابل توجه است.

کجا بگردیم؟

در اطراف مجموعه بومگردی لوتکا، جاذبه‌های طبیعی، تاریخی و اجتماعی متنوعی وجود دارد. داخل روستای سرخشکی و روستاهای اطراف انواع کسب‌وکارهای بومی شامل کاشت برنج، محصولات کشاورزی، حصیربافی، ماهیگیری و پرورش کرم ابریشم قابل بازدید است. در کوتاهترین مسافت از روستا، می‌توان به جنگل «فتاتو»، از معدود لکه‌های باقی‌مانده جنگل هیرکانی در جلگه مرکزی گیلان اشاره کرد. در نزدیکی بندر «کیاشهر»، پارک ملی و تالاب «بوجاق» از جمله نقاط دیدنی برای دوستداران طبیعت است. اگر به سمت بندر انزلی حرکت کنیم، علاوه بر تالاب حفاظت‌شده انزلی که در هر فصلی جاذبه خاص خود را دارد، در شهر انزلی نیز نقاط دیدنی مختلفی مانند شنبه‌بازار و بازار ماهی‌فروشان، کاخ موزه نظامی، موج‌شکن و بارانداز وجود دارد. علاقمندان بازدید از محلات قدیمی شهری می‌توانند با گشت‌وگذار در بافت تاریخی رشت از نقاط مختلفی همچون بازار، سبزه‌میدان، میدان شهرداری، پیرسرا و خانه میرزاکوچک‌خان دیدن کنند. همچنین برای آنهایی که قصد آشنایی با تاریخ مردم‌نگارانه گیلان را دارند، بازدید از موزه میراث روستایی سراوان می‌تواند بسیار جذاب باشد. البته در شهر لاهیجان نیز بازدید از موزه چای خالی از لطف نیست. بازار سنتی آستانه اشرفیه نیز از جمله نقاط رنگارنگ و اشتهابرانگیز گیلان است. در مسافتهایی کمی بیشتر، کاروانسرای «تی‌تی» در سیاهکل و قلعه «رودخان» در فومن نیز از نقاط بسیار دیدنی گیلان محسوب می‌شوند.

اقامت در مجموعه لوتکا فرصتهای متنوعی برای آشنایی با تاریخ و معماری و فرهنگ و طبیعت گیلان فراهم می‌کند. برای بسیاری از گردشگران دسترسی همزمان به چنین تنوعی بسیار جذاب است. علاوه بر اینها، مجموعه لوتکا با توجه به محیط آرام و به دور از تنش زندگی شهری، ظرفیت مناسبی برای گردشگری حوزه سلامت روان دارد که شاید در آینده بیشتر مورد توجه قرار گیرد.

بها: یک شب اقامت در این کلبه بومگردی با صبحانه ۷۰ هزار تومان است.

نشانی: جاده رشت به انزلی، سه‌راه حسن‌رود به سمت زیباکنار، بعد از منطقه آزاد انزلی، روستای سرخشکی

 

*عکسهای بیشتر، چاپ شده در نشریه

دیدگاه‌های این نوشته


*

code