هنر مدرن

زیورآلاتی به رنگ مینا
ریحانه جاویدی
کارگاه شماره ۳ ، فرهنگسرای رازی چندوقتی می شود محل کار زوج هنرمندی است که هنر چندین و چندساله میناکاری را به سبکی نو کاربردی کرده اند. هنری که پیش از این درصنایع دستی فروشی ها روی ظروف مس و سفالی دیده می شد و حالا به راحتی می توان تکه ای از خلاقیت رنگارنگ گذشتگان را همچون زیوری همراه خود داشت. «حمیدرضا آراسته» که فارغ التحصیل رشته گرافیک است، از سال ۱۳۷۸ با «میناکاری خانه بندی» آشنا شد و درطول ۱۸ سال فعالیت هنری خود توانست هنرش را به زیورآلاتی تبدیل کند که تحسین مخاطبان ایرانی و خارجی را برانگیحته است.
« نه استاد داشتم و نه کلاس آموشی رفتم، همه چیز با آزمون و خطا شروع شد. یک کوره و مقداری رنگ خریدم و کار را شروع کردم. اوایل کار هدفم ساخت تابلوهای میناکاری فاخر بود اما بعد از مدتی فکر کردم باید کاری کنم که میناکاری کاربردی تر شود.»
همین فکر سبب شد تا آراسته به فکرتولید زیورآلات به شیوه مینای خانه بندی افتاد که هم کاربردی بود و هم می توانست به تولید انبوه برسد و درآمدزایی کند. به این ترتیب هنرسنتی ایرانی با نقوش اصیل اما به شیوه مدرن روی مس و نقره حک شد تا جای تازه ای میان علاقه مندان باز کند. اگرچه هنوز ساخت تابلوهای مینا ادامه دارد و زیورآلات این هنرمند هم روز به روز پرآوازه تر می شود اما در کنار این ها استفاده از میناکاری بر شمعدان و سرویس چایخوری هم از دیگر محصولات عرضه شده به وسیله این هنرمند است.
اگرچه میناکاری هنری ایرانی است اما همواره میان سایر کشورها طرفداران خاص خود را دارد. آراسته که تاکنون در نمایشگاه های خارجی بسیاری از جمله نمایشگاه های صنایع دستی در کشورهای ایتالیا، اسپانیا، عمان، بحرین، امارات و عربستان حضور داشته و درباره این موضوع می گوید:« در کشورهای دیگر بویژه کشورهای اروپایی به دلیل اینکه مردم به هنر اهمیت بسیاری می دهند و ترکیب نوآروی همراه با اصالت برایشان اهمیت دارد، استقبال از هنرهای ایرانی که با سلیقه روز هماهنگ شده باشد، خوب است. بسیاری از آن ها حتی اگر از زیورآلات ما در نمایشگاه ها خرید نکرده باشند حتما چنددقیقه ای مقابل غرفه مکث می کنند، درباره آن می پرسند و با نظرات مثبتشان انگیزه ادامه کار را در ما قوی تر می کنند.اسقبال در میان تمامی سنین اوضاع خوبی دارد. مشتریان ما هم دختران جوان هستند که به هنر گذشتگان خود علاقه دارند، هم خانم های میانسالی که با دیدن این زیورآلات یاد خاطراتشان می افتند.»
این هنرمند هنری ایرانی را به شیوه تازه به نسل جوان معرفی کرده و سبب زنده ماندن میناکاری شده و در کارگاهش زمینه فعالیت پنج تا ۱۰ نفر را فراهم کرده و هدفش این است با گسترش کار، افراد علاقه مند بیشتری را در کنار خود مشغول به کار کند. اگرچه هنوز هم سبک کارهای او ابداعی و خاص است اما آراسته معتقد است در رقابت با بازار باید به فکر ایده های جدیدتری باشد. اما بحران های اقتصادی همواره همراه هنرمندان است و آراسته معتقد است اگر عشق به هنر باشد تمام مراحل کار سرشار از حس خوب است و می توان سختی ها را تحمل کرد. او برنامه آینده خود را چنین معرفی می کند: « در شرایط فعلی هم باید با ایده های جدیدی که وارد بازار می شوند رقابت کرد و هم با نمونه های خارجی موجود کلنجار رفت تا همواره هنری عرضه شود که بتوان مخاطب را حفظ کرد درکنار این موضوع باید در زمینه آموزش برنامه ریزی مدون تری داشته باشیم تا هنرهای سنتی کشورمان به جوانان معرفی شده و در میان نسل های آینده باقی بماند.»

با آنکه میناکاری هنری پنج هزار ساله در ایران است اما کمتر کسی هست که میناکاری خانه بندی را بشناسد که قدمت آن به دوران صفویه بازمی گردد، شاید به این دلیل است که گرچه میناکاری خانه بندی درزمان صفویه در اوج بود و هنر ویژه پادشاهان صفوی به شمار می رفت اما امروزه هنرمندانی که رسم آن را بدانند به تعداد انگشتان دست نمی رسند.

میناکاری خانه بندی با دست شکل می گیرد و پس از انتخاب ظرف یا زیور اولیه که معمولا از جنس نقره است طرحهای مورد نظر مانند گل و بوته با مفتولهای نازک فلزی که ملیله گفته می شود ساخته و روی آنها جوشکاری می شوند.جوشکاری مفتولها ظرافتهای خاص خود را دارد و بسیار دشوار است لذا کمتر کسی می تواند آن را به درستی انجام دهد.سپس ظرف یا زیور مورد نظر آماده میناکاری می شود، مینایی که برای این هنر بکار می رود از نوع سنگی است که هم اینک در ایران موجود نیست و از کشورهای هند، آلمان و آمریکا خریداری شده و بسیار گران است.
پس از اتمام میناکاری مقداری شیشه رنگی کوبیده و به شکل پودر درمی آید و به صورت خشک روی ظرف یا زیور اصلی ریخته و داخل کوره تا دمای ۹۰۰ درجه سانتیگراد قرار می گیرد تا حرارت کوره شیشه های خردشده را روی ظرف یا زیور نقره ذوب کند.چندین دفعه وسیله مورد نظر داخل کوره گذاشته میشود و پس از سرد شدن، آب طلا روی ظرف یا زیور نقره مورد نظر ریخته می شود تا سرانجام محصول نهایی ایجاد شود.

دیدگاه‌های این نوشته


*

code