۸ شهر ایران با بزرگترین چاروق دنیا

بزرگترین چاروق دنیا را دوخته است. کافی است سری به موزه رختشوی‌خانه بزنید تا خودش را هم با چاروق‌هایی ببینید که کلی تاریخ و هنر پشت آن نقشه بسته است. «مردعلی حیدری» یکی از چاروق‌دوزان پیشکسوت زنجان است که بزرگترین چاروق جهان را از چرم گاو هلندی دوخته است. چاروق معرف مردعلی از چهارلایه چرم در ابعاد ۵۰ در۱۶۰ سانتیمتر و ارتفاع ۷۰ سانتیمتر دوخته شده که وزن آن ۱۱ کیلوگرم است. چیزی که چاروق مردعلی را متمایز می‌کند فقط اندازه آن نیست. او روی بزرگترین چاروق دنیا تصاویر گنبد سلطانیه، گنبد کاووس، ورودی رختشوی‌خانه زنجان، سی‌وسه پل، برج آزادی، پل میربهاء‌الدین زنجان، مقبره خیام، مقبره‌الشعرا تبریز و مقبره باباطاهر و کورش کبیر (پاسارگاد) را با نخ و سوزن دوخته است. او با این چاروق، تماشاچی‌ها را به ۸ شهر زنجان، نیشابور، تبریز، اصفهان، گنبد، شیراز،‌همدان و تهران می برد.مردعلی می‌گوید این چاروق را دوخته تا چاروق‌دوزی برای همیشه در ذهن تاریخ بماند. او برای دوخت آن نیم‌کیلوگرم ابریشم، چهارکیلوگرم چسب‌ آهن استفاده کرده است. این چاروق‌دوز پیشکسوت درباره هزینه‌ای هم که برای دوخت این چاروق خرج کرده است می‌گوید: «حتی به همسرم هم نگفته‌ام.» هرچند کوتاه حرف می‌زند اما این پنهان‌کاری‌اش را باید از چشم سازمان میراث فرهنگی دید. سازمان تا امروز هیچ قیمتی روی چاروق او نگذاشته است. او می‌گوید: «از من می‌پرسند چقدر خرج کرده‌ای که همان را به شما پرداخت کنیم. اما من می‌گویم شما قیمت بگذارید.» مردعلی به این فکر هم افتاده که چاروق را به جایی بفروشد که قدرش را می‌دانند.
حجره او پر از چاروق‌های زیبایی است که تزیینی نیستند و کاربرد دارند. مثلا یکی از زیباترین چاروق‌های زنانه‌اش چهارمیلیون تومان قیمت دارد یعنی هر جفت دومیلیون تومان. اصلا هم نگران فروش آن‌ها نیست. برای این چاروق‌ها همیشه مشتری پیدا می‌شود؛ دست‌دوز و تک هستند، حتی مشتری خارجی هم دارند. او یک‌سال و روزانه هشت ساعت کار کرد تا بزرگترین چاروق دنیا را به نام خود ثبت کرد. مردعلی نمی‌خواهد دیگر چاروق بدوزد. حالا حجره او محلی برای دوخت‌ودوز شاگردانش است.
مردعلی حیدری از شاگردان مرحوم استاد اصغر خطیبی است که حالا شاگردانی دارد که هر کدامِ آن‌ها می‌توانند در اشتغال‌زایی و شناخت هنر چاروق‌دوزی نقش‌آفرینی کنند. حجره کوچکش هم محلی برای بازگوکردن خاطرات است و بازکردن قصه چاروق‌های متفاوتی که به دیوار پشت سرش آویخته است. مردعلی کار شاخص دیگری هم دارد، او، ۱۳۸۱، چاروق پرده‌بند یک‌متری را دوخت که آن را هم می‌توان در بنای رختشوی‌خانه دید.
مردعلی حیدری متولد ۱۳۳۵ در روستای سلمان لو از توابع زنجان است. کشاورززاده‌ای که در هفت‌سالگی پدرش را از دست داد و از همان سنین به‌عنوان نان‌آور خانواده وارد محیط کار شد. در مغاره کفاشی «استاد محمد گرانمایه» با کار صاف‌کردن میخ‌های کهنه و خمیده، موم‌کاری نخ کفاشی و پادویی مغازه شاگردی کرده است. او چهارسال هم تمام فنون کفاشی را از «صادق کفشچی» یاد گرفت. آن زمان زنجان به‌دلیل وجود چرم‌های مرغوب ودوزنده های ماهر کفاشی در رونق بسیار داشت.

نظر دهید