اقدامی برای شناخت، حفاظت و احیای عناصر فرهنگی نوروز

نوروزگاه؛ آیینه جشن نوروز شبان میرشکرایی، مسئول دبیرخانه نوروز   نخستین پرسش‌هایی که با شنیدن نام «نوروزگاه» مطرح می‌شود چرایی نام و ماهیت کارکردی آن است؛ «نوروزگاه» رویدادی فرهنگی است که به شناخت، حفاظت و احیای میراث ناملموس مرتبط با نوروز می‌پردازد. آغاز راه و به زبان ساده‌تر، تولد این فکر، از نگاهی چاره‌اندیش برای […]

تقویم چطور جلالی شد؟

اول اردیبهشت ماه جلالی  پیام شمس‌الدینی، دانشجوی دکترای ایرانشناسی   جمعه ۹ رمضان ۴۷۱ هجری قمری مطابق با ۱۵ مارس ۱۰۷۹ میلادی و برابر با ۱۹ فروردین ۴۴۸ یزدگردی ساعت ۶ و ۹ دقیقۀ بامداد به افق اصفهان خورشید به برج حَمَل حلول کرد. در دربار السلطان المُعظَّم جلال‌الدوله مُعزّالدین ابوالفتح ملکشاه سلجوقی فرارسیدن نوروز […]

تأملی بر تقویم ۱۲ حیوانی ترکان

 تقویم همیشه روی گاو نمی‌گردد (۱) سیدعمادالدین قرشی/ کارشناس ‌ارشد پژوهش هنر   «در سال ۱۲۶۰، مطابق سنه لوی‌ئیل (: به معنای نهنگ)، چون ساعت هشت دقیقه از روز چهارشنبه شهر صفر گذشت، آفتاب از حوت تحویل داد…»؛ با نگاهی به آنچه از اسناد تاریخی و نسخ خطی به یادگار مانده، از قرون ششم هجری […]

پدیده معماری خراسان رضوی

برج رادکان، میعادگاه نوروز منوچهر آرین، پژوهشگر نجوم باستانی   برج «رادکان» در ۷۸کیلومتری جاده مشهد قوچان قرار دارد. این برج از بیرون بر ۱۲ دیوار منتظم ساخته شده که دو دیوار از آنها در راستای دقیق نصف‌النهار است. یکی از دیوارها، در روزهای آفتابی اذان ظهر یا نیمروز نجومی که برابر ۱۲ ساعت آفتابی […]

جامع التواریخ، روایت تاریخ مغول

میراث وزیری با سرنوشت شوم آیسان زرفام   «جامع‌التواریخ» یکی از بزرگترین و جامع ترین کتب تاریخ ایران و طرح تاریخ جهان در زمان خود است، از این کتاب ارزشمند، دو نسخه خطی برای ما به جای مانده که در کاخ گلستان از آنها نگه‌داری می‌شود. جامع التواریخ یا «تاریخ رشیدی» را «رشیدالدین فضل الله […]

درباره موسیقی بخشی های شمال خراسان

ما راویان قصه های رفته از یادیم زهره نیلی   افسانه‌ها را میشناسد؛ همان افسانه هایی که از شهری به شهری و از دیاری به دیار دیگر سفر می کنند و مرز و محدوده نمی شناسند. او داستان‌های کهن سرزمینش را روایت میکند.خداوند، توانی در حنجره و سرانگشتانش نهاده که دیگران از آن بیبهره‌اند. گویی […]

آشنایی با فرهنگ مشترک

گرجستان؛ کشور آرام قفقاز مرجان حاجی‌رحیمی   با وجود آنکه گرجی‌ها دل خوشی از ایرانی‌ها ندارند؛ چراکه در طول تاریخ چه از دوران باستان تا دوران صفوی و قاجار به گرجستان حمله کردیم و گرجی‌ها را کشتیم یا به ایران کوچاندیم، اما روحیه میهمان‌پذیری دارند و از قضا از ایرانی‌ها اصلا بدشان نمی‌آید. گرجستان کشور […]

بررسی روابط ایران و منطقه قفقاز از ورود انسان تا فراآمدن اسلام

قفقاز، میان روم و ایران کامیار عبدی، دکترای انسان شناسی   کوه‌های قفقاز مرز طبیعی ایران و سرزمین‌های شمالی با محیط زیست، جوامع و فرهنگ متفاوت است. حوزه قفقاز که امروزه بین جمهوری‌های آذربایجان، ارمنستان و گرجستان تقسیم شده ارتباط دیرینه‌ای با ایران دارد. در دوران تاریخی و با پیدایش شاهنشاهی‌های ایرانی (هخامنشیان، اشکانیان و […]