یادداشتی درباره دیوهای شاهنامه

بدی را تن دیو رنجور باد رامک رامیار؛ دکترای زبان و ادبیات فارسی   پیش از ظهور زرتشت در ایران، ساکنان این فلات خدایان به‌جامانده از دوران هند و اروپایی را می‌پرستیدند. این خدایان کهن، بعد از ظهور زرتشت در حدود ۱۲۰۰ تا ۱۰۰۰ پیش از میلاد، تحت تاثیر آیین زرتشت جایگاه خدایی خود را […]

«دیو»ها خدایان درخشندگی یا اهریمن

دکتر ابوالقاسم اسماعیل پور مطلق معصومه دیودار   افسانه‌هایی که اسطوره ها با خود همراه دارند، همیشه از جذابترین بخشهای تمدن بشر بوده و هستند. در این میان شاید بتوان از دیوها به‌عنوان رازآمیزترین بخش اسطوره‌ها نام برد، چراکه بررسی خط دگرگونی معنایی آن گوشه‌هایی از طرز نگرش و اندیشه‌ ایرانیان کهن را نسبت به […]

واکاوی جهان شر

خارج از محدوده معصومه ابراهیمی؛ دکترای انسان شناسی و نویسنده کتاب دیوشناسی ایرانی   در سنت ایرانی همه مخلوقات مافوق طبیعی به‌عنوان دیو (در هندواروپایی dаiwos) شناخته می‌شوند. در ادیان ابتدایی آریاییها، دیو(ها) همتراز اهورا(ها) بودند و به‌عنوان رب‌النوع پرستیده می‌شدند، اما بعدها صورت اهریمنی (دیودیسی) یافتند و از معابد رانده شده و در سطح […]

چگونگی شکلگیری تصویر دیو در نقاشی ایرانی

دیو در تاریخ هنر مجید فداییان؛ پژوهشگر هنرهای سنتی   دیوها به‌عنوان بخش مهمی از موجودات تخیلی در ادبیات و فرهنگ ایرانی همیشه نمود ویژه‌ای داشته و در کنار اساطیر و داستانهای حماسی طی سده‌های مختلف تعریف شده‌اند. شاهنامه فردوسی به‌عنوان نماد حیات مجدد ایرانی و زبان فارسی جایگاه و خاستگاه مهمی بر تداوم زندگی […]

به بهانه آتش سوزی در میدان تاریخی حسن آباد

جرقه هایی که تاریخ را می سوزانند فرزانه قبادی   شب، آتش، آسیب، التهاب، ترس، نگرانی، اثری ارزشمند، خبرهای ضد و نقیض، بنایی تاریخی، تصاویر مبهم، تخریب، تاریکی، لهیب آتش، آتش، آتش… اینها کلید واژه های مشترک شبهایی هستند که در دو سال گذشته بارها تکرار شدند و میراثشان، ویرانه ای بود که صبح روز […]

پرده قاجاری در موزه ملک

  هنر برای حضرت معصومه نانا بصره   پرده ماهوت قرمز رنگ با تزئینات رشتیدوزی که در دوره ناصرالدین شاه برای آرامگاه حضرت معصومه (س) در قم دوخته شده بود راه طولانی را طی کرد تا اینکه تیرماه امسال برای نخستین بار در موزه ملی ملک به نمایش درآمد. این پرده را چراغعلی خان نایب […]

نخستین موزه پمپ بنزین تهران راه اندازی شد

  وقتی سومین بنا نخستین می شود مرجان حاجی رحیمی   نخستین موزه پمپ ­بنزین تهران و دومین موزه پمپ‌بنزین ایران پس از موزه بنزین­خانه آبادان راه­ اندازی شد. پمپ­ بنزین سعدی (دروازه­ دولت) با آنکه سومین پمپ‌بنزین ساخته‌شده در تهران است، اما با نام جایگاه سوخت شماره ۶ شناخته می­شود. ساخت این جایگاه در […]

هشت قرآن تاریخی در گنجینه آستان قدس رضوی

  کتابت به خط امامان شیعه آیسان زرفام   هشت قرآن نوشته‌شده روی پوست آهو منسوب به امامان شیعه(ع) در گنجینه آستان قدس رضوی قرار دارند که در فهرست ملی برنامه حافظه جهانی ایران به ثبت رسیده‎اند. آستان قدس رضوی گنجینه باارزشی از موقوفات را در اختیار دارد؛ یکی از این مجموعه‌ها نسخه‌های خطی است. […]