آشنایی با فرهنگ مشترک

گرجستان؛ کشور آرام قفقاز

مرجان حاجی‌رحیمی

 

با وجود آنکه گرجی‌ها دل خوشی از ایرانی‌ها ندارند؛ چراکه در طول تاریخ چه از دوران باستان تا دوران صفوی و قاجار به گرجستان حمله کردیم و گرجی‌ها را کشتیم یا به ایران کوچاندیم، اما روحیه میهمان‌پذیری دارند و از قضا از ایرانی‌ها اصلا بدشان نمی‌آید.

گرجستان کشور آرامی است، با حدود پنج میلیون نفر جمعیت و آب‌وهوایی معتدل که در سال‌های اخیر بسیار مورد استقبال ایرانیان قرار گرفته، اما دلیل این استقبال چیست؟ شاید مهم‌ترین دلیلش احساس نزدیکی و قرابت فرهنگی است که بین ایرانی‌ها و گرجی‌ها وجود دارد؛ خونگرمی و میهمان‌نوازی و غذاهای خوشمزه که با ذائقه ایرانیان هم‌خوانی دارد، همین‌طور واژگان مشترک زبانی و از همه مهم‌تر اینکه هنوز  گرجی‌های بسیاری در ایران؛ به‌ویژه در روستای گرجی محله مازندران یا فریدونشهر و شاهین‌شهر اصفهان زندگی می‌کنند. نام‌های خانوادگی «خودسیانی»، «سپیانی»، «گوگوچانی»، «خاتیکانی»، «آنیکازی»، «یوسلانی»، «لاچیانی»، «توازیانی» و «گوگونانی» از گرجی‌تبارهای ساکن ایران هستند که هنوز زبان گرجی می‌دانند و به‌راحتی با اهالی گرجستان ارتباط برقرار می‌کنند. این نکته را نیز نباید فراموش کرد که گرجستان جزء کشورهایی به‌شمار می‌رود که ایرانیان برای سفر به آن به گرفتن ویزا نیاز ندارند.

از جاذبه‌های گردشگری این کشور کوچک و آرام می‌توان به کلیساهای متعددی که دارد اشاره کرد؛ کلیساهایی با قدمت بیش از هزار سال که هنوز مراسم مذهبی به‌ویژه مراسم عروسی در آن برگزار می‌شود و همین امر سبب زنده ماندن کلیسا و حیات آن شده است. تقریبا می‌توان گفت غیر از کلیساهای تاریخی، کمتر اثر تاریخی در این کشور وجود دارد. ورود به کلیساهای این شهر نیز آداب خاصی دارد؛ زنان باید موهای خود را بپوشانند و در بعضی از کلیساها دامنی بلند بپوشند حتی اگر شلوار پوشیده‌اند.

در تفلیس قلعه‌ای به نام «نارین قلعه» وجود دارد که همچون نارین قلعه‌های ایران در میبد و نائین نامش از نار به معنای  انار یا به قولی آتش گرفته شده است. نارین قلعه تفلیس را «ناریکالا» می‌گویند؛ به معنای قلعه کوچک که روی تپه‌ای مشرف به تفلیس قرار گرفته  است.

روبه‌روی نارین قلعه تفلیس مجسمه «کارتلیس ددا» یا مادر گرجستان قرار دارد که برای دیدن آن باید سوار تله‌کابین شد و به بالای تپه‌ای رسید که شهر و به‌ویژه بخش قدیمی آن را می‌توان از آن بالا با دوربین‌های ویژه تماشا کرد. همچنین زنان گلفروشی هستند که تاج گل می‌فروشند و سبب شادی می‌شوند و خیلی‌ها با تاج‌ گل‌های آنها عکس یادگاری می‌گیرند.

بخش قدیمی شهر تفلیس نیز آرامش خاص خود را دارد. از نکات جالب توجه این شهر این است که تمام بافت تاریخی شهر را حتی با داربست حفظ کرده‌اند و شما ساختمان تازه‌سازی را در قلب بافت تاریخی نمی‌بینید. خانه‌های قدیمی یا با ساده‌ترین طراحی داخلی به هاستل و اقامتگاه تبدیل شده یا رستوران و کافه شده‌اند؛ با فضایی آرام و لذت‌بخش. در فضای پیاده‌رو نیز میز و صندلی‌های برخی رستوران‌داران وجود دارد که طرفداران خاص خود را دارد. حتی در برخی از رستوران‌ها این امکان وجود دارد که حرکات موزون سنتی گرجستان را با هنرمندانی که لبا‌س‌های محلی پوشیده‌اند، ببینید.

همین‌طور برخی از خانه‌های قدیمی به کارگاه‌های آشپزی و شیرینی‌پزی برای گردشگران تبدیل شده؛ چراکه غذاهای گرجی آنقدر لذیذ است که بسیاری از گردشگران خارجی دوست دارند طرز تهیه آنها را بدانند، به همین دلیل این امکان وجود دارد که در کارگاه‌های یک‌روزه که معمولا چند ساعت بیشتر به طول نمی‌انجامد، یک پیش‌غذا، غذای اصلی و دسر گرجی بیاموزند. گرچه لازمه شرکت در این کارگاه‌ها آشنایی نسبی با زبان انگلیسی است؛ چراکه آموزش به زبان انگلیسی است و بسیاری از گرجی‌ها؛ به‌ویژه جوان‌ها تا حدی با انگلیسی آشنا هستند. از دیگر جاذبه‌های بخش قدیمی تفلیس حمام قدیمی گرجی است که به سبک گرمابه‌های ایرانی خزینه و دلاک دارد و حتی بسیاری از ایرانی‌ها در سفر به گرجستان از آن استفاده می‌کنند.

اما موزه ملی تفلیس که در ساختمانی مجلل و قدیمی بنا شده، آثار تاریخی زیادی از تمدن‌های باستانی این کشور دارد؛ حتی در تالارهای موزه‌ای آن می‌توانید اشیایی متعلق به دوره هخامنشیان ببینید و البته اشیایی که تصویر آنها حالا روی پول ملی این کشور که «لاری» است، نقش بسته‌اند. از نکات قابل توجه این موزه تابلوهای رنگ و روغن قاجاری است که روی دیوارها نصب شده و شاهان و درباری‌های قاجار را نشان می‌دهد.

 

دیگر شهرهای دیدنی

گرچه بیشتر گردشگران ایرانی فقط تفلیس و باتومی را می‌شناسند، اما شهرهای دیگری نیز در این کشور وجود دارند که جاذبه‌های گردشگری داشته باشند. از آن جمله می‌توان به شهر «سینقاقی» اشاره کرد؛ شهری با معماری بی‌نظیر که به‌خاطر آرامشی که دارد، بیشتر روی گردشگری سلامت متمرکز شده‌اند. این شهر نیز کلیسایی دارد که در مرکز آن واقع شده است و خانه‌های قدیمی زیبا با گل و گیاه فراوان که اغلب خانه‌هایش درخت مو دارند.

«متسختا» نام شهری است که کلیسای آن در فهرست جهانی یونسکو ثبت شده است. در مسیر رسیدن به کلیسا دکه‌های زیادی هستند که سوغاتی و صنایع دستی می‌فروشند. همین‌طور کیوسک‌های راهنمای گردشگر بروشورهایی به زبان‌های مختلف به گردشگران می‌دهند.

شهر دیگر «کازبگی» است که چون از تفلیس دور است و در ۲۵کیلومتری مرز روسیه قرار گرفته، ایرانی‌ها کمتر آن را می‌شناسند و در عوض مقصد اروپایی‌هاست. این شهر کوهستانی هم کلیسایی دارد که در ارتفاعات کوهستان کازبگی قرار دارد و برای رسیدن به آن یا باید کوهنوردی کرد یا سوار ماشین شد. کرایه هر ماشین دربست ۷۰ لاری است. همچنین هتلی مجلل دارد که چندان ارزان‌قیمت نیست و برای یک شبانه‌روز حدود یکصد دلار هزینه دارد و به‌دلیل اینکه در فصل تابستان خیل عظیمی از گردشگران در این منطقه هستند، باید حداقل از سه ماه قبل آن را رزرو کنید. از نکات قابل توجه این هتل این است که اقامت در آن به شما این فرصت را می‌دهد که از تراس هتل منظره کوهستان و کلیسا را ببینید؛ حتی شنا در استخر شیشه‌ای آن نیز این فرصت را به شما می‌دهد. بسیاری از گردشگران حتی صبح زود بیدار می‌شوند تا بتوانند طلوع آفتاب را با تلفیق کلیسا و کوهستان ببینند یا عکاسی کنند.

 

غذاهای گرجی

غذاهای گرجی به ذائقه ایرانیان بسیار نزدیک است و برایمان خوشمزه. برعکس بسیاری از کشورهای دنیا، خوراک در فرهنگ گرجستان از پیش‌غذا و غذای اصلی تشکیل می‌شود و خبری از دسر نیست. اگر بعد از خوردن غذای گرجی به دسر شیرین نیاز دارید، باید شیرینی سفارش دهید. غذای گیاهی زیاد دارند و به همین دلیل گیاه‌خواران در این کشور دچار مشکل نخواهند شد. همچنین بادمجان و گردو از تشکیل‌دهنده‌های اصلی غذاهای گرجی است.

 

سوغاتی‌ها

غیر از نمادهای شهر که شامل کلیسا و خوردنی‌ها و نوشیدنی‌های گرجستان می‌شود که روی آهن‌ربا، دربازکن، لیوان و ظروف نقش بسته، گرجستان دست‌بافته‌هایی هم دارد که مانند فرش‌های ایران است. همین‌طور مهم‌ترین سوغاتی خوردنی گرجستان «چورچ خلا» است که از مخلوط شیره انگور با گردو ساخته می‌شود و حتی کارگاه‌هایی وجود دارد که گردشگران می‌توانند طرز تهیه آن را از نزدیک ببینند. به این ترتیب که در قابلمه‌ای انگور را می‌جوشانند تا غلیظ شود و بعد گردوهایی را که به نخ کرده‌اند، در این شیره فرو می‌برند و بیرون می‌آورند و اجازه می‌دهند خشک شود. کفش و جوراب‌های بافتنی و محصولات نمدی از دیگر سوغاتی‌های این شهر است.

 

زیرساخت‌های گردشگری

گرجستان از ۹۷ کشور دنیا به شهروندان ۵۰ کشور اجازه سفر بدون ویزا را داده است. این کشور در حال حاضر ۱۰ هزار و ۸۷۴ هتل دارد و می‌خواهد در سال ۲۰۲۵ به ۱۱ میلیون گردشگر خارجی برسد. در سال ۲۰۱۷ بیش از ۶ میلیون و ۳۰۰ هزار گردشگر خارجی به این کشور سفر کرد و این نکته را باید در نظر گرفت که جمعیت این کشور فقط پنج میلیون نفر است و صنعت گردشگری برای کشوری که سرمایه‌ای ندارد، راه درآمد امن و پاکی است.

 

هنوز دیدگاهی منتشر نشده است