آموزش استاد شاگردی

دانشگاه هنرهای اسلامی ـ ایرانی استاد فرشچیان

معصومه دیودار

 

در حالی اواخر مهرماه سال جاری شاهد گشایش دانشگاه هنرهای اسلامی ـ ایرانی استاد «فرشچیان» بودیم که گفته می‌شود پذیرش دانشجو در این دانشگاه از بهمن‌ماه سال جاری یا مهرماه سال آینده محقق خواهد شد اما با توجه به فعالیت تعداد زیادی از دانشگاههای هنرهای اسلامی و صنایع دستی در سراسر کشور، چه تفاوتی بین پذیرش دانشجو و فارغ‌التحصیلان دانشگاه هنرهای اسلامی ـ ایرانی استاد فرشچیان و سایر دانشگاهها وجود خواهد داشت؟

طرح گشایش دانشگاه هنرهای اسلامی ـ ایرانی استاد فرشچیان حدود ۲۰ سال پیش در فرهنگستان هنر مطرح شد، اما در نهایت با تغییراتی که به وجود آمد، محقق نشد. سال ۱۳۹۵ نیز «محمدحسین ایمانی خوشخو»؛ رئیس کمیسیون هنر و معماری شورای عالی انقلاب فرهنگی اعلام کرد که تا پایان آن سال این دانشگاه گشایش خواهد یافت که بازهم محقق نشد. البته در ابتدای امر قرار بود صفر تا صد این دانشگاه هنر با استاد فرشچیان باشد که طبق ضوابط آموزش عالی با محدودیتهایی مواجه بود و نظام آموزش عالی این موضوع را تاب نمی‌آورد.

در زمان حضور «بهمن نامورمطلق» در معاونت صنایع دستی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، موضوع راه‌اندازی دانشگاه هنرهای سنتی و صنایع دستی مجددا مطرح شد، اما این امر در دوره هیچکدام از سه رئیس این سازمان محقق نشد.

در نهایت نیز اوایل سال جاری بود که شورای عالی انقلاب فرهنگی در این زمینه تجدیدنظر کرد و بعد از مطرح‌شدن دوباره این موضوع، دانشگاه آزاد در این زمینه اعلام آمادگی کرد تا دانشگاه فرشچیان در دل آن راه‌اندازی شود. در چنین شرایطی بود که مسئولیت راه‌اندازی این دانشگاه به «بهمن نامورمطلق» واگذار شد.

بهمن نامورمطلق؛ سرپرست دانشگاه هنرهای اسلامی ـ ایرانی استاد فرشچیان درباره چگونگی اداره کردن این دانشگاه می‌گوید: «قرار است این دانشگاه در سه حوزه «نگارگری و هنرهای وابسته»، «خوشنویسی و هنرهای وابسته» و «صنایع دستی» به فعالیت بپردازد. در این راستا قصد بر آن است تا این رشته‌های هنری و صنایع دستی، در قالب طرح استاد ـ شاگردی آموزش داده شود.»

او با اعتقاد بر آنکه این دانشگاه حلقه گمشده نظام آموزشی در عرصه هنر بود، می‌گوید: «دانشگاه هنرهای اسلامی ـ ایرانی استاد فرشچیان قرار است تکمیل‌کننده آموزش در عرصه هنر و صنایع دستی باشد و بیشتر دروس در آن به‌صورت آموزش استاد ـ شاگردی انجام می‌شود. قصد ما آن است تا هنرمندانی مولف، خلاق و حکیم تربیت کنیم.»

به گفته نامورمطلق، بیشتر دروس در دانشگاه هنرهای اسلامی ـ ایرانی استاد فرشچیان بصورت عملی تدریس می‌شود و البته بخشی از دروس نیز تئوری خواهد بود. البته هنوز هزینه و شهریه‌ای که دانشجویان باید برای حضور در این دانشگاه بپردازند، مشخص نیست. سعی بر آن است تا نخبگان هنرهای سنتی و صنایع دستی به این دانشگاه ورود پیدا کنند و در این راستا احتمال بورسیه‌شدن آنها زیاد است.

«مهران هوشیار»؛ عضو هیات علمی و مدیرگروه هنرهای سنتی، بومی و اسلامی دانشگاه سوره نیز در این باره که نخستین تصویری که گشایش دانشگاهی مانند دانشگاه هنرهای اسلامی ـ ایرانی استاد فرشچیان در ذهن ایجاد می‌کند، موازی‌کاری با سایر دانشگاههایی است که در این عرصه فعالیت دارند، می‌گوید: «با توجه به آنکه طی سالهای گذشته شاهد فعال‌شدن رشته‌های هنرهای سنتی و صنایع دستی در دانشگاههای مختلف از جمله تبریز، اصفهان، تهران و حتی الزهرا بودیم، ممکن است گشایش چنین دانشگاهی تکراری به نظر بیاید. این تصویر می‌تواند تهدیدی برای ادامه فعالیت دانشگاه فرشچیان باشد.»

او ادامه می‌دهد: «نباید فراموش کرد که تقریبا ۸۰ درصد رشته‌های هنرهای بومی و اسلامی و حتی صنایع دستی، همانند سایر دروس هنری و بر اساس الگوهایی تدریس می‌شوند که از هویت بومی ایرانی دریافت نشده‌اند. البته با توجه به آنکه گفته می‌شود تاکید دانشگاه فرشچیان بر آموزش استاد ـ شاگردی است؛‌ این امید وجود دارد تا بتوانیم شاهد تفاوت در آموزش هنر و صنایع دستی در این دانشگاه باشیم و این دانشگاه بتواند آموزش رشته‌های هنر اسلامی و ایرانی را به اصل خود بازگرداند و ترکیبی از معرفت، انسان و صداقت و مضامینی مانند خودشناسی و اصولی که جدای از تکنیک در درون انسان رسوخ می‌کند را در وجود هنرمند پرورش دهد.»

هوشیار با تاکید بر آنکه دانشگاه هنرهای اسلامی ـ ایرانی استاد فرشچیان باید نسبت به کمیت بی‌اهمیت باشد، می‌گوید: «این دانشگاه باید دانشجویانی را بپذیرد که عاشق این رشته هستند. نباید فراموش کرد که تعداد این افراد خیلی کم است و اگر بتوانیم این تعداد اندک را درست آموزش دهیم، سرمایه‌ای بزرگ برای آینده صنایع دستی و هنرهای اسلامی ـ ایرانی آموزش داده‌ایم.»

مدیرگروه هنرهای سنتی، بومی و اسلامی دانشگاه سوره ادامه می‌دهد: «دانشگاه فرشچیان نباید بدنبال نام، اعتبار، شهرت، ارتباطات سیاسی و مسائل مادی باشد؛ بلکه باید بر اساس نیت دلی خود درصدد پرورش سرسلسه اساتید آینده برآید.»

 

*عکسهای بیشتر، چاپ شده در نشریه

هنوز دیدگاهی منتشر نشده است