تاریخ سرزمین گلها در موزه ملی

باستانشناسی و هنر هلند به‌روایت موزه درنتس

پرستو قاسمی

هنوز نمایشگاه آثار تاریخی ایران با عنوان «ایران، مهد تمدن» در موزه «درنتس» هلند برپاست که حدود ۵۰۰ شی‌ء پژوهشی و تاریخی از ۱۰۳ محوطه  تاریخی از آثار این موزه در شهر «آسن» هلند به ایران آمد تا در نمایشگاهی با عنوان «باستانشناسی و هنر سرزمین هلند به‌روایت موزه درنتس» در موزه ملی ایران به نمایش درآید. این نمایشگاه از ۱۱ مهر تا ۱۷ فروردین سال ۱۳۹۸ پذیرای بازدیدکنندگان است.

هلند کشور کوچک اروپایی که تمدنی در آن شکل نگرفته و به کشور گلها مشهور است اما سعی کرده در نمایشگاهی که در ایران دارد، بخشی از تاریخ خود را به نمایش بگذارد. از آثار ویژه به نمایش درآمده می توان به مومیایی طبیعی عصر آهن با قدمت ۲۰۰هزار سال است که از باتلاقهای شمال اروپا یافت شده، اشاره کرد.

تاریخ هلند در ویترین

سالن نمایشگاه موزه دوران اسلامی که پیش از این میزبان نمایشگاههای دیگری از ارمنستان، کره جنوبی و فرانسه بود، حالا میزبان اشیای تاریخی هلند است. سرزمینی که به گلهای زیبایی که دارد شهره است، اما حالا این امکان وجود دارد تا ورقی از اشیای فرهنگی آن را بتوان دید.

در سالن اول پس از ورود به تعدادی از اشیای پارینه سنگی برمی خوریم و همچنین ردی از جسد انسان دیده می شود. قدیمی‌ترین شیء این نمایشگاه متعلق به ۵۰ هزار سال پیش با نام «تبر دستی» است که به دوره پارینه سنگی باز می‌گردد. رد جسد پنج هزار ساله که بر قابی روی دیوار نقش بسته، از دیگر اشیای قابل توجه این سالن است. از آنجا که خاک استان «درنته» غیرآهکی است، مردگان در آن باقی نمانده اند، اما در برخی مکانها فرم کلی اجساد روی ماسه قابل تشخیص است، گویی ردی بر گوری.

در سالن دوم اشیای بیشتری وجود دارد؛ از جمله مومیایی باتلاقی. از جالبترین یافته هایی که به دلیل شرایط ویژه محیطی در چاله های باتلاقی حفظ شده اند، بقایای انسانهایی هستند که با عنوان «اجساد باتلاق» شناخته می شوند. مومیایی که در این نمایشگاه به نمایش درآمده، «مرد اکسلورموند» نامیده می شود که در سال ۱۹۱۴ در یک گودال پیدا شد. این مرد در فاصله سالهای ۴۳۰ تا ۲۰۵ پیش از میلاد زندگی می کرده است. این جسد یکی از بدنهای باتلاقی است که در موزه درنتس نگهداری می شود و مرد کاملی است و تنها ساعد، دست چپ، انگشتان، زانو و پای راست جسد ناقص است و از سیبیل و ریش او می توان نتیجه گرفت که مردی بوده که حداکثر ۴۵ سال داشته است.

غیر از این مومیایی تعدادی سفال و سرامیک قرن نوزدهم که رنگی و چشم نواز هستند در این سالن وجود دارد. سفالگری در هلند در قرن هفدهم رواج یافت که این دوران را به عصر طلایی هلند می شناسند. در این دوره ظروف و کاشیهایی در «آمستردام»، «روتردام»، «اوتریخت» و «دلفت» ساخته شد، اما این کارخانه ها به دلیل مشکلات اقتصادی تا اوایل قرن نوزدهم تعطیل شدند و کارخانه های جدید سفالگری در نیمه دوم قرن بیستم ساخته شدند.

اما سالن آخر به نقاشی اختصاص دارد. «درنته» را بهشت نقاشان معرفی می کنند. از قرن هجدهم به بعد این استان به دلیل چشم اندازهای زیبایی که داشت، خواستگاه نقاشان شد. از نقاشانی که تابلوهای آنها در این نمایشگاه قابل دیدن است، می توان به «اگبرت فان دریلشت»، «یان فان رافنشوای»، «گئورک لورنس کیرس»، «ویلم ونکه باخ»، «هندریک درک کروسمان فان التن»، «تئوفیل دی باک» و خیلی های دیگر اشاره کرد. این تابلوها در سالن آخر چیده شده اند.

در راهروی پایانی نیز تصاویری از هلند و جاذبه های گردشگری آن به نمایش درآمده است. همچنین در طول نمایشگاه ویدئویی از تاریخچه هلند به نمایش گذاشته می شود.

لیتوگرافی ونگوگ

با اینکه نقاش معروف هلندی «ونسان ونگوگ» به مدت سه ماه در سال ۱۸۸۳ در استان درنته زندگی می کرد و این منطقه تاثیری عمیق در آثار او گذاشته، اما تنها اثر به نمایش درآمده از او متعلق به موزه هنرهای معاصر تهران است. این لیتوگراف با استفاده از جوهرسیاه،  مدادشمعی، قلم و جوهر انتقالی بر اساس یک طرح مدادی به نام «فرسوده» چاپ شده و از سری طرحهای ونگوگ از سرباز پیری به نام «آدریائوس یاکوبوس سویدرلاند» است که در سال ۱۸۸۲ در نوانخانه ای محلی در لاهه زندگی می کرد. از این لیتوگراف هفت نسخه تولید شده که از میان آنها فقط همین نمونه که در اختیار موزه هنرهای معاصر تهران است، دارای زیرنویسی با عنوان «در دروازه ابدیت» است.

بقیه تابلوهای نقاشی که در این نمایشگاه وجود دارد از دیگر نقاشان هلندی است.

 

موزه درنتس در یک نگاه

موزه درنتس پس از برگزاری نمایشگاه آثار باستانی که به مناسبت کنفرانس بزرگ کشاورزی در سال ۱۸۵۴ برگزار شد، شکل گرفت. با راه اندازی این موزه تعدادی از اهالی و مقامات استان «درنته» نیز اشیای باارزشی را که داشتند به موزه اهدا کردند. در اواخر قرن نوزدهم، موزه به صورت هیات امنا اداره شد و اتفاقات زیادی برای زنده نگه داشتن آن رخ داد.

اطلاعات مورد نیاز:

ساعت بازدید: ۹ تا ۱۷

روزهای بازدید: هر روز غیر از دوشنبه ها و ایام عزاداری

بهای بلیت: ۵ هزار تومان

 

*عکسهای بیشتر، چاپ شده در نشریه

هنوز دیدگاهی منتشر نشده است