در گفت و گو با مدیر مجموعه فرهنگی – تاریخی سعدآباد مطرح شد

از آمار بازدیدکنندگان تا تولیدات فرهنگی و عمرانی یک دهه اخیر

 

در پهنه پر طراوت کوهپایه‌های توچال و دره سرسبز دربند، بخش دل انگیزی از شمال شهر تهران شکل می گیرد که مجموعه سعدآباد با یک میلیون و صد هزارمترمربع وسعت دراین گستره غنوده است.

پس از کودتای ۱۲۹۹، در وسعتی تازه، باغ های مختلف، به اقامتگاه تابستانی رضاخان اختصاص یافت؛ کاخ و کوشک‌هایی به مناسبت و ضرورت‌های گوناگون در جای جای این پهنه برتافته از درختان کهن و سپیدار و سرو، به فاصله‌ای از بازمانده بناهای قاجار سر برآورد که طی سالیان به ۱۴ کاخ کوچک و بزرگ، هرکدام به سبک و شیوه‌ای در معماری رسیده است.

در زمان پهلوی اول، سراسر باغ سعدآباد از رودخانه دربند سیرآب می‌شد و چون آب این رودخانه برای آبیاری سعدآباد کافی نبود از ۱۲رشته قنات قدیمی و جدیدالاحداث استفاده می‌شد که از آن جمله می توان به «هراش آب»، «قوام الدوله»، «کاخ سنگی»، «جعــــفرآبـــاد» و… اشاره کرد.

سعدآباد دارای ۱۸کاخ کوچک و بزرگ از دوره‌های قاجار و پهلوی است که از آن جمله می توان به «کاخ احمدشاهی»، «کاخ شهوند» (کاخ موزه سبز فعلی، محل اقامت تابستانی پهلوی اول)، «کاخ سفید» (کاخ موزه ملت، محل اقامت تابستانی پهلوی دوم)، «کاخ اختصاصی» (موزه تاریخ طبیعی سابق در حال حاضر در اختیـار نهاد ریاســت جمهوری)، «کاخ اسود» (سیاه) موزه هنرهای زیبای فعلی، «کاخ شمس» (موزه پوشاک سلطنتی)، «کاخ اشرف» (موزه ظروف سلطنتی)، «کاخ غلامرضا» (موزه سلاح های دربار)، «کاخ ملکه مادر» (در اختیـار نهاد ریاســت جمهوری)، «کاخ احمدرضا» (در اختیـار نهاد ریاســت جمهوری)، «ساختمان عبدالرضا» (امور اداری سعدآباد)، «کاخ بهمن پهلوی» پسر غلامرضا (دفتر مدیریت)، «کاخ شهرام» پسر اشرف (موزه نظامی)، «کاخ فریده دیبا» (در اختیـار نهاد ریاســت جمهوری)، «کاخ قدیم ولیعهد رضا پهلوی» (موزه بهزاد)، «کاخ جدید ولیعهد رضا پهلوی» (موزه دفینه سابق و در حال حاضر در اختیار نهاد ریاست جمهوری)، «کاخ فرحناز و علیرضا» فرزندان محمدرضا شاه( موزه خط و کتابت میرعماد) و «کاخ لیلا» اشاره کرد.

علاوه بر کاخ های مذکور و چندین ساختمان قدیمی دیگر , تاسیسات و امکانات دیگری همچون گلخانه های گوناگون، استخرهای مختلف، چشمه سارها، زمین های تنیس و سالن بولینگ، سینما و آمفی تئاتر روباز در این مجموعه ۱۱۰ هکتاری وجود دارند. همچنین موزه های آلبوم های سلطنتی و اسناد در ساختمان گارد شاهنشاهی، موزه آشپزخانه سلطنتی در ساختمان آشپزخانه موزه ملت، موزه برادران امیدوار، موزه آب، موزه فرشچیان و موزه اتومبیل های سلطنتی نیز از دیگر موزه های سعدآباد هستند که در سال های اخیر به این مجموعه افزوده شده اند.

در واقع می‌توان گفت، مجموعه فرهنگی- تاریخی سعدآباد، مجموعه‌ای وسیع است که فعالیت‌های مختلفی در آن انجام می‌شود؛ از این رو با کیا پارسا، مدیر مجموعه فرهنگی- تاریخی سعدآباد به گفت و گو نشستیم تا از کم و کیف فعالیت های انجام شده در سال‌های گذشته سخن بگوید.

 

برای آغاز سخن از فعالیت‌های داخلی و بین‌المللی که مجموعه فرهنگی- تاریخی سعدآباد طی سال‌های گذشته در آن حضور داشته، برایمان بگویید.

طی سالهای ۱۳۹۶ و ۱۳۹۷، بیش از ۹ برنامه بین‌المللی و ۶۶ برنامه داخلی برگزار کردیم. چنانکه می‌توان به بزرگداشت روز جهانی صلح شامل نمایشگاه شعر و نقاشی کودکان ایران، ایتالیا و هند، نمایشگاه جامه صلح، عروسکهای بادرود، نمایشگاه عکس بین المللی چهره های زندگی، ویژه برنامه بزرگداشت روز صلح که با همکاری موسسه بین المللی اکو و جمع کثیری از چهره ها و مفاخر فرهنگی برگزار شد، برگزاری نمایشگاه عکس با عنوان لهستانی ها، کودکان اصفهان، نمایش ۳۰ عدد از آثار استاد فرشچیان در قالب پوستر در نمایشگاه آثار استاد فرشچیان در جمهوری آذربایجان، برگزاری نمایشگاه عکس «میخواهم یوسف پیام آور صلح و دوستی باشم»، برگزاری نمایشگاه نقاشی با عنوان «آبی لاجوردی» که با مشارکت سفارت ایتالیا به مناسبت بزرگداشت عطار نیشابوری برگزار شد، اشاره داشت.

همچنین از دیگر فعالیت‌های بین‌المللی می‌توان از برگزاری مراسم بزرگداشت روز جهانی تنوع فرهنگی و برپایی نمایشگاه با حضور ۲۰ کشور با مشارکت دفتر منطقه ای یونسکو، بازدید همسران سفرای مقیم ایران از سعدآباد به همراه همسر وزیر امور خارجه ایران، مراسم استقبال از رالی گردشگری کریدور بین المللی شمال- جنوب که این مراسم با همکاری کانون جهانگردی و اتومبیل رانی و با حضور سفرا و جمعی از مسئولان کشورهای ایران، روسیه، آذربایجان و هند برگزار شد و طی آن  ۴۶ شرکت‌کننده این رالی از کاخ موزه سبز، کاخ موزه ملت و موزه اتومبیل های سلطنتی سعدآباد بازدید کردند و با این مجموعه فرهنگی و تاریخی آشنا شدند و نیز نمایشگاه عکسی از آثار باستانی کشورهای حوزه بالکان با عنوان «بالکان؛ یک میراث مشترک» که با همکاری سفارت بلغارستان و با حضور جمع کثیری از چهر های فرهنگی و سفیران کشورهای خارجی برگزار شد، نام برد.

البته از سال ۱۳۸۲ تاکنون بیش از ۳۰۰ نمایشگاه در مجموعه سعدآباد برگزار شده که شامل نمایشگاه‌های خوشنویسی، عکس، نگارگری، پوشاک و… می‌شود.

همچنین قریب به ۴۰ جشنواره طی ۱۰ سال گذشته در مجموعه سعدآباد برگزار شده که از آن جمله می توان به جشنواره نوروزی، فرش و دستبافته های عشایری ایران، جشنواره و همایش ملی پرنده نگری، جشنواره عکس، قالی های نفیس ایران و دستبافته های عشایری ایران، فرهنگ و فولکلور اقوام ایرانی، گلریزان آزاد سازی زندانیان، جشن تیرگان، جشن امردادگان، جشن مرزنگوش، اولین رالی گردشگری بانوان ایران، زیباترین سفره هفت سین سال ۱۳۹۰، هفته‌های فرهنگی استان‌ها، دوستی یلدا و کریسمس و… اشاره کرد.

این مجموعه همچنین میزبان برگزاری نشست‌های تخصصی بود؛ چنان که طی یک دهه گذشته قریب به ۶۰ نشست در این مجموعه برگزار شده است. از جمله این نشست‌ها می‌توان از همایش باورهای عامه به جهان غیرمادی، دومین کنگره بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی، سومین جشنواره قالی های نفیس ایران، نشست تخصصی صنعت فرش، بررسی نقش طب مکمل در سلامت، سفرنامه های تاریخی، شکسته نستعلیق، هنر پوشیدنی، طراحی شهر مجازی سعدآباد، راهبرد ها و چالش ها، نشانه شناسی در موزه، موزه داری نوین و… یاد کرد.

 

از آنجایی که بیش از ۱۸ کاخ کوچک و بزرگ در مجموعه فرهنگی- تاریخی سعدآباد وجود دارد، از فعالیت های عمرانی که طی ۱۰ سال گذشته درخصوص مرمت و بازسازی این کاخ‌ها انجام شده است، بگویید.

طی بازه زمانی ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۷ بیش از ۳۰۱ فعالیت عمرانی؛ از مرمت و بازسازی موزه‌ها و محوطه سازی گرفته تا نورپردازی و ساخت سرویس بهداشتی انجام شده که از جمله این فعالیت‌ها می‌توان به مرمت و بازسازی موزه و سرای چهره های ماندگار و محوطه آن، مرمت و بازسازی زیرزمین موزه استاد فرشچیان، مرمت و بازسازی مغازه دربند، مرمت و بازسازی موزه مردم شناسی و کف سازی محوطه و مرمت در وپنجره های چوبی داخل موزه و مرمت وبازسازی گچبری های موزه،  بازسازی نمای ساختمان مهد کودک سابق، مرمت ساختمان پردیسان(سلاح)، نصب تابلوهای راهنما، جلوگیری از نفوذ آب های سطحی خارج از مجموعه به داخل مجموعه از مسیر درب دربند، سیستم الکتریکال سه موزه آبکار ، بهزاد و میر عماد، ساخت کارگاه هنر های تجسمی، اتمام مرمت سه موزه (بهزاد ، آبکار و میر عماد)، رنگ آمیزی سقف و دیواره های موزه هنرهای ملل، ساخت سرویس بهداشتی روابط عمومی، بازسازی شیروانی و رنگ آمیزی موزه اسلحه، خرید و نصب چراغ های مناسب جهت نورپردازی زیرزمین، راه اندازی موزه میرعماد (مرمت پنجره ها ، نصب حفاظ ها، رنگ آمیزی حوض مقابل عمارت و سنگ کاری نمای تاسیسات) و محوطه سازی و رنگ آمیزی دیوارهای داخلی، مرمت نورگیر تاسیسات موزه ظروف و مرمت و بازسازی گچ بری های تالار آیینه موزه سبز اشاره کرد.

 

آمار بازدیدکنندگان مجموعه فرهنگی – تاریخی سعدآباد طی سال‌های گذشته چگونه بوده است؟ آیا آماری از بازدیدکنندگان سال جاری دارید؟ درکدام سال بیشترین تعداد بازدیدکننده را داشتید؟

سال ۱۳۹۲ آمار بازدید از مجموعه فرهنگی تاریخی سعدآباد ۲,۴۴۳,۸۰۹ نفر بود که بیشترین تعداد بازدید طی یک دهه اخیر را در بر می‌گیرد. در ۹ ماهه نسخت سال ۱۳۹۷ نیز حدود ۱,۹۵۹,۹۰۴ نفر از این مجموعه بازدید کردند. البته این آمار در سال ۱۳۹۱ با تعداد بازدید ۱,۵۵۲,۹۴۹ کمترین تعداد را به خود اختصاص می‌دهد.

 

یکی از فعالیت‌هایی که  مجموعه فرهنگی – تاریخی سعدآباد در آن فعالیت چشم گیری دارد، بخش تولیدات فرهنگی و انتشارات است. از آنچه در این حوزه طی سال‌های گذشته تولید شده، برایمان بگویید.

در این مجموعه مراکز متعددی از موزه حسین بهزاد و موزه برادران امیدوار تا موزه آشپزخانه و … فعال هستند. چنان که موزه استاد بهزاد در حوزه چاپ سررسید فعال بوده و توانسته آثار موزه را توسط انتشارات خصوصی به چاپ برساند. همچنین سی دی آثار  موزه استاد بهزاد توسط سرمایه گذار خصوصی منتشر شده است. درعین حال به مناسبت یکصدو بیستمین زادروز استاد حسین بهزاد مینیاتور در سال ۱۳۹۳شاهد چاپ تمبر استاد بهزاد بودیم. تهیه مولاژ از اثر بهار و سه تار در قالب یک قاب کوچک و تهیه مولاژ از چهره استاد حسین بهزاد نیز از دیگر تولیدات این بخش است.

موزه برادران امیدوار نیز در نخستین سال‌های تاسیس در سال ۱۳۸۲ و همچنین در سال ۱۳۹۴ بروشورهای دو زبانه، فارسی- انگلیسی منتشر کرد تا در اختیار بازدیدکنندگان قرار دهد. دفترچه رایگان زندگی نامه برادران امیدوار نیز در سال ۱۳۹۵ توسط برادران امیدوار چاپ شد که همچنان برای بازدیدکنندگان علاقه مند در موزه موجود است. اهم فعالیت‌های فرهنگی کاخ موزه سبز در سال‌های گذشته نیز چاپ بروشور فارسی و انگلیسی، چاپ سررسید و تقویم در سال های ۱۳۹۳ و ۱۳۹۷ و چاپ بیلبورد و بنرهای معرفی کاخ موزه سبز در سطح شهر ۱۳۹۶ و ارسال همه مطالب و عکس های تاریخی و هنری مرتبط با چاپ کتاب سعدآباد و همکاری با اداره کل موزه ها در خصوص تهیه نرم افزارهای راهنمای موزه در سال ۱۳۸۹ و ۱۳۹۳ بوده است.

موزه آشپزخانه نیز در صدد چاپ عکس از ظروف متعلق به آشپزخانه سلطنتی، مستند نگاری و عکاسی از تعدادی اشیای موزه آشپزخانه و چاپ بروشور موزه آشپزخانه برآمده است.

البته عمده فعالیت این مراکز در زمره چاپ بروشور و سررسید است؛ چنان که انتشارات موزه هنرهای زیبا نیز در سال ۱۳۸۸ در صدد چاپ سررسید برآمد و در سال ۱۳۹۴ نیز بروشور چاپ کرد.

موزه ظروف سلطنتی نیز در صدد عکاسی حرفه‌ای و تهیه بروشور از اشیای موزه‌ای برآمده و تهیه ویدیو آرت از موزه ظروف سلطنتی و ترجمه شناسنامه کلکسیون نفیس ظروف «سالوادر دالی» را به سرانجام رسانده است.

از جمله تولیدات فرهنگی موزه پوشاک سلطنتی نیز می‌توان به تهیه بروشور برای همه نمایشگاه های برگزار شده در موزه همچون نمایشگاه «کَرته»؛ پوشاکی با تار و پود عشق، نمایشگاه هنر قلمکاری در دوره قاجار و پهلوی، مجموعه شهرزاد، هنر پوشیدنی و…، تهیه یادمان در دو سایز کوچک و متوسط با مضمون تصویر ساختمان موزه پوشاک روی تخته شاسی، تهیه پوستر برای همه رویدادها و نمایشگاه های موزه از جمله کارگاه سوزن دوزی بلوچ، کارگاه آموزشی کودکان و چاپ فراخوان برای فعالیت های کارگاهی موزه به صورت پوستر اشاره کرد.

 

 

هنوز دیدگاهی منتشر نشده است