قم و جاذبه های مغفول

از کاروان های مذهبی تا طبیعت بی جان

 

استان قم با وسعت ۱۱،۲۴۰ کیلومتر مربع، در بخش مرکزی ایران قرار دارد. این استان که تقریبا در مرکز ایران قرار دارد، از شمال به استان تهران، از شرق به استان سمنان، از جنوب به استان اصفهان و از غرب و جنوب غربی به استان مرکزی محدود است.

سالانه بیش از ۲۰ میلیون نفر به قم سفر می کنند کسانی که مهم ترین هدف شان از سفر به این استان زیارت حضرت معصومه (س) و رفتن به مسجد جمکران است. در حال حاضر گفته می شود که توقف زائران در قم به بیش از ۳۶ ساعت رسیده و این امر می تواند برنامه های متعددی؛ از ایجاد امکانات اقامت و اسکان گرفته تا بازدید از جاذبه های تاریخی و طبیعی را در بر گیرد تا سفر به قم ماندگار و خاطره انگیز شود.

استان قم طی سال های گذشته موفق شده مراکز و جاذبه های گردشگری مانند پارک بزرگ «آب و تاب»، دهکده «سلامت صبا»، شهرک سینمایی «نور» و موزه «سنگ یاقوت کویر» را ایجاد کند. در این میان تدابیری نیز برای اقامت و پذیرایی گردشگران فراهم آورده؛ چنان که از آن جمله می توان به راه اندازی ۳۵ هتل اشاره کرد که در مجموع ۲۰۰۱ تخت برای اقامت مسافران دارند.

البته نه تنها در حوزه ساخت هتل؛ بلکه در حوزه احداث هتل آپارتمان نیز رشد چشم گیری را در استان قم شاهد هستیم؛ چرا که قبل از انقلاب هیچ هتل آپارتمانی در این استان فعال نبود؛ این در حالی است که امروزه ۲۹ هتل آپارتمان با ۱۴۶۵ تخت وظیفه اسکان و اقامت گردشگران را بر عهده دارند. تعداد میهمان پذیرهای استان قم نیز طی ۴۰ سال گذشته به ۶۷ واحد رسیده که با ۲۷۰۴ تخت امکان اقامت مسافران را فراهم می کنند. در حال حاضر ۱۶۶ خانه مسافر نیز در استان قم فعال است که ۵۴۳۰ تخت دارند و همه آنها طی ۴۰ سال گذشته احداث شده اند. در حال حاضر ۸۰ دفتر خدمات مسافرتی و ۱۰۲ مجتمع گردشگری نیز در استان قم فعال هستند.

جاذبه هایی همچون آتشکده «تویس» از نمونه های اولیه چهارطاقی های عصر ساسانی، «دیر گچین» مادر کاروانسراهای ایران از یادگارهای دوره ساسانیان، سد «کبار» ساخته شده در قرون چهارم و پنجم هجری قمری و مدرسه «جهانگیرخان» از مدارس دوره صفوی تنها بخش کوچکی از ده ها جاذبه تاریخی این استان هستند که آنچنان که باید و شاید، شناسانده نشده اند.

رودخانه «ابهررود»، رودخانه «قم رود»، رودخانه «قره چای»، رودخانه «دره باغ»، رودخانه «شورفشاپویه»، رودخانه «زواریان»، رودخانه «سولقان»، رودخانه «سیاه آب آدران»، رودخانه «چای خر رود» و رودخانه «شاه چای» از رودخانه های استان قم هستند. کوه «الوند»، کوه «تخت گرشاوه»، کوه «سخته»، کوه «شمشک»، کوه «گوجه»، کوه «ماهو»، کوه «سلطان سعدشاه»، کوه «جهارلی» و کوه «مره» از کوه های استان قم هستند.

 

میراث فرهنگی

این استان طی ۴۰ سال گذشته در حوزه های میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری فعال بوده؛ چنان که طی این سال ها شاهد شناسایی ۸۲۱ اثر تاریخی و ثبت ۳۵۱ اثر تاریخی در فهرست میراث ملی بودیم. در این میان ۵۳ تعیین حریم آثار تاریخی انجام شده؛ این در حالی است که قبل از انقلاب اسلامی هیچ اثری تعیین حریم نشده بود. بعد از انقلاب شاهد کاوش ۹ محوطه تاریخی بودیم و ۱۷ اثر در فهرست میراث ناملموس به ثبت رسیده است. در این میان شاهد ثبت ۳۴ اثر فرهنگی – تاریخی و ثبت ۱۳،۹۷۸ شیء تاریخی در فهرست میراث ملی بودیم. ۶۴۱۹ شیء تاریخی ساماندهی و ۱۵۲ شیء تاریخی مرمت شد.

در حوزه میراث فرهنگی قم، بعد از انقلاب اسلامی شاهد کشف ۵۰۴۰ شیء تاریخی قاچاق شده بودیم و ۶۵ پروژه مرمتی انجام شد. ۳۱۵ هکتار بافت تاریخی ابلاغ شد و ۷۰۰ متر مربع مخزن در موزه انقلاب ایجاد شد.

 

صنایع دستی

استان قم در حوزه صنایع دستی نیز فعال بوده؛ چنان که طی ۴۰ سال گذشته شاهد صدور و تمدید پروانه تولید ۴۹۴۶ کارگاه بودیم؛ این در حالی است که قبل از انقلاب تنها ۱۲۳۶ مجوز در این حوزه صادر شده بود.

در عین حال بعد از انقلاب اسلامی ۴۹۳ پروانه تولید انفرادی صادر و تمدید شده، ۲۸۰ کارت شناسایی صنایع دستی صادر و برای ۶۰۰ نفر تسهیلات مشاغل خانگی ایجاد شده است. معاونت صنایع دستی استان قم طی ۴۰ سال گذشته موفق شده ۱۸ رشته صنایع دستی را در فهرست میراث ناملموس به ثبت برساند و در عین حال ۴۵ بازارچه نوروزی صنایع دستی ایجاد و راه اندازی کند. تعداد نمایشگاه های منطقه ای صنایع دستی که طی ۴۰ سال گذشته برگزار شده، ۱۲ نمایشگاه است و یکصد ورک شاپ صنایع دستی نیز در مدارس برگزار شده است.

در عین حال برای ۳۰ نفر تسهیلات روستایی ایجاد و فرصت هایی برای حضور بیش از ۳۰۰ نفر در نمایشگاه های سراسری استان ها فراهم شده است. البته بیش از ۳۵ نفر از هنرمندان نیز به نمایشگاه های خارج از کشور اعزام شده اند. ۱۰ انجمن و سمن صنایع دستی نیز ایجاد شده است.

 

*عکسهای بیشتر، چاپ شده در نشریه

 

هنوز دیدگاهی منتشر نشده است